La Biodiversidad amazónica en el archipiélago de Anavilhanas
DOI:
https://doi.org/10.17979/ams.2015.02.020.1695Palabras clave:
eco-turismo, educación ambiental, Parque Nacional de Anavilhanas, desarrollo sostenibleResumen
El Archipiélago de Anavilhanas, uno de los archipiélagos fluviales más grandes del mundo con aproximadamente 400 islas, se encuentra en el Río Negro, en el estado de Amazonas. La fauna y flora amazónica habita la isla arcoíris, con diversas formaciones forestales como bosque denso con cobertura uniforme, bosque ombrófilo, campinarana arbórea (tierra firme), caatinga-igapó y chavascal, además de ecosistemas fluviales y lacustres. El número de islas existentes varía debido al nivel del agua en el río, lo que a su vez es consecuencia de las variaciones climáticas anuales que ocurren en la región y acompañan a las estaciones (invierno y verano). El objetivo de este trabajo es abordar el turismo ecológico como un patrimonio natural insertado en la educación ambiental como una alternativa de desarrollo sostenible para las comunidades tradicionales que habitan el Parque. Así, las prácticas de Educación Ambiental buscan esclarecer y sensibilizar a las comunidades sobre la necesidad de cambiar su actitud ante la degradación de los ecosistemas y la desvalorización de las minorías. Con esto se concluye que es necesario reflexionar sobre la relación, el turismo, el desarrollo económico, la sostenibilidad, la educación y la conservación del medio ambiente, como solución para la ocupación humana en las áreas protegidas, lo que en última instancia implica reflexionar sobre la interrelación entre la sociedad y su entorno.
Descargas
Referencias
ARAÚJO, Maria Isabel; UCHOA NETO Afonso de Souza; ROÇODA, Luís Carlos Castro, DIAS, Rosineide da Silva, ALVES, Simone Souza. (2014) Anavilhanas - Um passeio na Biodiversidade Amazônica. Fórum Brasileiro de Educação Ambiental - FBEA, Belém - PA. Painel Educação Ambiental na construção das sociedades sustentáveis.
BENCHIMOL, Samuel (1989). Amazônia: Planetarização e moratória ecológica. São Paulo: CERED.
BRASIL. Constituição (1988). Constituição da República Federativa do Brasil. Brasília, DF: Senado.
BRASIL. Decreto 4.281, de 25.06.2002. Regulamenta a Lei n. 9.795, de 27 de abril de 1999, que institui a Política Nacional de Educação Ambiental, e dá outras providências. DOU 26.06.2002.
BRASIL. Lei 6.938, de 31.08.198. Dispõe sobre a Política Nacional do Meio Ambiente, seus fins e mecanismos de formulação e aplicação, e dá outras providências. DOU 02.09.1981.
BRASIL. Lei 9.394, de 20.12.1996. Estabelece as Diretrizes e Bases da Educação Nacional. DOU 23.12.1996.
BRASIL. Lei 9.795, de 27.04.1999. Dispõe sobre Educação Ambiental e institui a Política Nacional de Educação Ambiental, e dá outras providências. DOU 28.04.1999.
BRASIL. Lei nº. 9.985 de 19.07.2000. Regulamenta o art. 225, § 1º, incisos I, II, III e VII da Constituição Federal, institui o Sistema Nacional de Unidades de Conservação da Natureza e dá outras providências.
BRASIL. Lei 10.172, de 09.01.2001. Aprova o Plano Nacional de Educação, e dá outras providências. DOU 10.01.2001
BRASIL. Ministério da Educação. Secretaria da Educação Fundamental. Parâmetros Curriculares Nacionais – 1ª a 4ª série. (1997). Brasília: MEC/SEF, 1997.
BRASIL. Ministério da Educação. Secretaria da Educação Fundamental. Parâmetros Curriculares Nacionais – 5ª a 8ª série. Brasília: MEC/SEF, 1998.
BRASIL. Ministério da Educação. Propostas de Diretrizes da Educação Ambiental para o ensino formal (2001) – Resultado do II Encontro Nacional de representantes de EA das Secretarias Estaduais e Municipais (capitais) de Educação – 2001.
BRASIL. Programa Nacional de Educação Ambiental - ProNEA/Ministério do Meio Ambiente. (2005) Diretoria de Educação Ambiental; Ministério da Educação. Coordenação Geral de Educação Ambiental. - 3. ed - Brasília : Ministério do Meio Ambiente. 102p.: il. 21 cm
CAVALCANTI, Clóvis. (org.) (2003). Desenvolvimento e Natureza: estudos para uma sociedade sustentável. São Paulo: Cortez.
CMMAD. Comissão Mundial sobre Meio Ambiente e Desenvolvimento (1991). Nosso futuro comum. 2a ed. Tradução de Our common future. 1a ed. 1988. Rio de Janeiro: Editora Fundação Getúlio Vargas.
CONAMA - Conselho Nacional do Meio Ambiente. Resolução CONAMA nº 1 de 23.01 1986. Dispõe sobre critérios básicos e diretrizes gerais para a avaliação de impacto ambiental. Publicada no DOU, de 17 de fevereiro de 1986, Seção 1, páginas 2548-2549
COSTA, E. M (2001). A cultura pesquisa do litoral norte da Bahia: etnoictiologia, desenvolvimento e sustentabilidade. Maceió: EDUFAL.
CUNHA, Eduardo (2013). Amazon Tree Climbing. Guia de atividade de escalada em árvore na Amazônia. Manaus – Amazonas, Brasil.
DIAS, Genebaldo Freire (2003). Educação Ambiental – Princípios e Práticas. 8ª. Ed. São Paulo: Gaia.
EMBRATUR - INSTITUTO BRASILEIRO DE TURISMO (2002) Estudo sobre o turismo praticado em ambientes naturais conservados. São Paulo.
FIGUEIREDO, S. L (1999). Ecoturismo; festas e rituais na Amazônia. Belém: NAEA/EFPA, 207p.
FREIRE, Paulo (1979). Conscientização: teoria e prática da libertação: uma introdução ao pensamento de Paulo Freire; trad. de Kátia de Mello e Silva. São Paulo: Cortez & Moraes.
INSTITUTO CHICO MENDES - ICMbio. Parque Nacional de Anavilhanas. História. Disponível em: http//www.icmbio.gov.br/parnaaavilhanas/quem-somos/historia.html. Acesso em: 10.01.2015.
IPE. Instituto de Pesquisas Ecológicas (2011). Proposta de ações estratégicas para o desenvolvimento sustentável do turismo de base comunitária no entorno sul do Parque Nacional de Anavilhanas. Manaus.
LICKORISH, L. J.; JENKINS, C. L. Introdução ao turismo. Rio de Janeiro: Campus, 2000.
ORGANIZACAO MUNDIAL DE TURISMO – OMT (2003). Guia de desenvolvimento do turismo sustentável. Porto Alegre: Bookman.
SÁ, R. L.; VASQUEZ, R (2001). Desenvolvimento e conservação e Meio Ambiente: pesquisa de opinião com lideranças e a população da Amazônia. Brasília, DF: WWF.
SACHS, Ignacy (1993). Estratégias de Transição para do século XXI – Desenvolvimento e Meio Ambiente. São Paulo: Studio Nobel – FDA.
SILVA, Daniel José (1988). Uma abordagem cognitiva ao planejamento estratégico do desenvolvimento sustentável. Florianópolis – SC. Disponível:www.gthidro.ufsc.br/arquivos/tese_daniel_jose_da_silva.pdf. Acesso em: 20.12.2014.
SPINK, P (1978). Pesquisa-ação e a análise de problemas sociais e organizacionais complexos. Revista de Psicologia. v.5, n.1.
THIOLLENT, M (1996). Metodologia da pesquisa-ação. São Paulo: Cortez.
WEARING, S.; NEIL, J (2001). Ecoturismo: impactos, potencialidades e possibilidades. São Paulo: Monole.
Descargas
Publicado
Número
Sección
Licencia
Os traballos publicados nesta revista están baixo unha licenza Creative Commons Recoñecemento-CompartirIgual 4.0 Internacional.
Permitese e anímase aos autores a difundir os artigos aceptados para a súa publicación nos sitios web persoais ou institucionais, antes e despois da súa publicación, sempre que se indique claramente que o traballo pertence a esta revista e se proporcionen os datos bibliográficos completos xunto co acceso ao documento.
